Gluckauf

Bruinkool Groeve Carisborg

Over Limburgse steenkoolindustrie zijn vele boeken geschreven maar over de winning van bruinkool is weinig geschreven. Toch heeft de winning van bruinkool mede het uiterlijk van het Limburgse landschap bepaald. Net als steenkool is bruinkool miljoenen jaren geleden ontstaan uit afgestorven plantenmateriaal. Vergeleken met steenkool bezat bruinkool echter een veel lagere verbrandingswaarde en waren de bruinkoollagen minder dik en vaak onder ongunstige geologische omstandigheden gelegen. Deze nadelen werden slechts gedeeltelijk gecompenseerd door het feit dat de winning van bruinkool in dagbouw kon plaatsvinden. Het heeft dan ook lang geduurd voordat de exploitatie van bruinkoolvoorraden economisch rendabel werd. Er waren 4 bruinkoolgroeves in Limburg, Groeve Louisegroeve te Greatheide ( 1917-1921 ) Groeve Herman te Eygelshoven (1905-1950), Groeve Anna te Haanrade (1943-1960) en Groeve Carisborg te Heerlerheide (1917-1968). Bruinkoolgroeve Carisborg bezat tevens sinds eind 1923 als enige groeve een eigen briketfabriek.

( foto's niet kopiëren ivm auteursrechten, Auteurswet 1912 )

	Bruinkool groeve carisborg, uit 1925. © Bollen & Cuypers. NIEUW!
	Luchtfoto van treebeek, met op de achtergrond de bruinkool Carisborg uit 1952. © Bos. NIEUW!
	Op deze foto's ziet U de Kasteelhoeve Passart-Nieuwehagen. In het jaar 1917 werd de kasteelhoeve verpacht en werd het tevens het hoofdkwartier van de bruinkoolexploitant N.V. Carisborg. De jaarankers op het poortgebouw vermelden het jaar 1612, vermoedelijk het bouwjaar van het herenhuis van de kasteelhoeve. © F. Aelmans
	Hier een zijaanzicht van de kasteelhoeve, aan de linkervoorgrond, achter de haag lag de gracht die het complex omgaf. De hoeve bestaat anno 2009 nog steeds want vanaf 1993 is de hoeve in opdracht van Woningstichting De Voorzorg geschikt gemaakt als opvang voor dak-en thuislozen. © F. Aelmans
	Hier een overzichtsfoto van bruinkoolgroeve Carisborg. © F. Aelmans.
	Hier een foto van een van de graafmachines van de bruinkoolgroeve Carisborg met aan de linkerzijde het smalspoor voor het vervoer van de bruinkool. © F. Aelmans
	Op deze foto zie je de bruinkoolgroeve in volle productie met op de achtergrond de Staatsmijn Emma. Er werd gewerkt met een stoomlocomotief en kipwagens op smalspoor. © F. Aelmans.
	De ontginning van de zes tot zeven meter dikke bruinkoollaag geschiedde mechanisch. De bovenlaag, zo'n 20 tot 25 meter zand, verdween met behulp van grote lepelbaggers als vulling in eerder ontgonnen groeves. © F. Aelmans.
	Op deze foto's ziet U een overlaadstation in Amsterdam. De kolen werden vanuit de Emma per spoor vervoerd. © F. Aelmans.
	Hier een zeer oude foto uit de beginjaren van de bruinkoolgroeve Carisborg met op de rechtervoorgrond een stoombaggermachine. © F. Aelmans.
	Hier worden de bruinkolen overgeladen in zogenaamde kipwagens. Van hieruit gingen ze naar de briketfabriek waar de bruinkool werd gemalen, gedroogd en uiteindelijk op het gewenste formaat geperst. De capaciteit van de fabriek bedroeg zo'n 100.000 briketten per dag. © F. Aelmans.
	Deze foto's laten een niet te blussen brand zien van de gedroogde bruinkool en de brikettenvoorraad. © F. Aelmans.
	Deze foto is niet van de Carisborg maar van de bruinkoolgroeve Anna te Haanrade. (Haanrade is een wijk in Kerkrade) © F. Aelmans.
	Bruinkoolgroeve Carisborg. © Bos.
	Bruinkoolgroeve Carisborg. © Bos.
	Bruinkoolgroeve Carisborg. © Bos.
	Passartweg (1917). De bruinkoolgroeve Carisborg. © Reingangs.